Nguyễn Văn Đông và nỗi đau ly tán của thời cuộc

4
Cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông. Ảnh: SBTN
Cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông. Ảnh: SBTN
- Quảng Cáo -

FB Nguyễn Thị Bích HậuBlog Thụy My|

Có một bạn còm trên FB của tôi rằng bạn yêu bài ca Đom Đóm của nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông. Và bạn đã hát bài này từ khi học tiểu học cho tới bây giờ, khi bạn đã qua tuổi trung niên. Vì bạn mà tôi biết bài ca này. Và cũng vì vậy, qua bài viết của nhà thơ Du Tử Lê, hé ra một bí mật nhỏ về mối tình thanh mai trúc mã của nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông.

“Đom đóm đâu ra chiều hôm thật nhiều 
Tiền đồn ven biên anh vừa lên phiên đổi gác 
Từng bày đom đóm như thắp sáng kỷ niệm của chúng ta 
Ngày xa xưa chơi trò đi trốn nhau
Cho em đi tìm gọi anh Đom Đóm ơi 

Anh khéo nên em thường hay giận hờn 
Một lần anh thua em trèo lên trên ngọn khế 
Nào ngờ mưu kế đem đom đóm anh cài lên tóc em 
Từ đêm đen lập lòe đom đóm bay 
Em anh đây rồi nên vẫn khen anh tài ghê.”

- Quảng Cáo -

(Nhạc khúc Đom Đóm của nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông, do Thái Châu và Phi Nhung trình bày)

Du Tử Lê viết “Tây Ninh là nguyên quán của nhạc sĩ Nguyễn Văn Ðông. Gia đình ông nguyên là điền chủ ở Huyện Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh. Mỗi năm, vào những dịp giỗ chạp lớn, ông được cha mẹ cho về nguyên quán. Gần bên ngôi từ đường của dòng họ Nguyễn, là nhà ông Hương Cả, một chức sắc lớn nhất làng. Ông Hương Cả có một cô con gái xinh đẹp. Hai bên gia đình cùng giao ước kết thông gia khi hai trẻ lớn lên.

Khi ấy tác giả “Về Mái Nhà Xưa” và cô bé kia, mới trên dưới 10 tuổi. Ở tuổi niên thiếu này, cả hai chỉ biết hẹn hò trèo cây, hái trái, hay chơi trò trốn bắt… (Những kỷ niệm ấy là tố chất cho họ Nguyễn sau này, viết được ca khúc nhan đề “Ðom Ðóm”). Tuy thơ dại nhưng tình bạn thắm thiết cũng đã đủ gây thành men nhớ nhung và, đôi khi nước mắt, cho mỗi lần đôi trẻ phải chia tay.”

Rồi hai gia đình tan nát vì những tai vạ thảm khốc của thời cuộc sau đó. Ông Hương Cả bị bắn chết và thả xác trôi sông. Cha mẹ Nguyễn Văn Đông bị tịch biên gia sản và phải làm sai dịch. Nguyễn Văn Đông và cô bạn gái trẻ trôi dại mỗi người một phương. Cho tới cuối những năm 1950, khi đã trưởng thành, nhạc sĩ cải trang về làng cũ. Nhưng không ai biết được là người con gái xưa đã ở nơi nào.

(Nhạc phẩm Về Mái Nhà Xưa của nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông, tiếng hát Thái Thanh)

Theo nhà thơ Du Tử Lê thì đây là duyên cớ để nhạc sĩ về lại Sài Gòn và viết bản Về Mái Nhà Xưa:

“Về đây ngơ ngác chim bay tìm đàn
Về đây hoang vắng lạnh buốt cung đàn
Tôi lắng nghe tâm tình nhân thế
qua đáy tim chưa đục sông mê
qua ước mơ duyên tình đơn sơ

Về đây đâu phút xưa vui sum vầy
thềm hoang thêu nắng, phượng thắm rơi đầy
anh có nghe trong lòng thu chết
bao lá khô phai nhạt hương đêm
tan tác bay phiêu bạt giữa trời quê

Nơi xưa quê nghèo, nhà tranh nát tiêu điều
tình xưa khôn hàn gắn
người đã đi rồi
người về đâu có hay
đâu vòng tay đắm say?…”

Bài ca như một nỗi đau đớn xót xa, và tuyệt vọng vô cùng, những tiếng khóc nức nở trong tâm hồn của nghệ sĩ trước cảnh tang thương và ly tán của thời cuộc. Một nỗi đau thương không chỉ của riêng ông, mà của biết bao nhiêu người sống cùng thời với ông.

Có thể vì những nỗi đau này, mà cho dù là người rất đẹp trai, tài hoa, song phải rất nhiều năm sau, vào năm 1968, tức là lúc đã 36 tuổi, ông mới lập gia thất. Và trong bất cứ bài ca nào về người chinh nhân của Nguyễn Văn Đông, cũng luôn có hình bóng của người chinh phụ.

(Tác phẩm Chiều Mưa Biên Giới, của nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông, Elvis Phương trình bày.)

… Đêm đêm chiếc bóng bên trời
Vầng trăng xẻ đôi
Vẫn in hình bóng một người
Xa xôi cánh chim tung trời
Một vùng mây nước
Cho lòng ai thương nhớ ai

Về đâu anh hỡi mưa rơi chiều nay
Lưng trời nhớ sắc mây pha hồng
Đường rừng chiều cô đơn chiếc bóng
người tìm về trong hơi áo ấm
Gợi niềm xa xăm

Người đi khu chiến thương người hậu phương
Thương màu áo gởi ra sa trường
Lòng trần còn tơ vương khanh tướng
Thì đường trần mưa bay gió cuốn
Còn nhiều anh ơi.

FB Nguyễn Thị Bích Hậu
4/3/2918

* Tựa do Thụy My đặt

- Quảng Cáo -

4 CÁC GÓP Ý

  1. rất thích nghe cs thái châu
    hát bài ” dom dóm” .hay
    và tâm tư lắm .
    không biết sau giải phóng
    nhạc sĩ nguyễn văn dông
    có còn tiếp tục sáng tác
    không ?

  2. Anh là một nhạc sỹ tài hoa .a thường có mặt nơi biên cương động viên anh em binh sỹ nơi tiền đồn .vì thế nơi nào xa xôi đều có mặt anh .chiều mưa biên giới là một ví dụ về phẩm hạnh của a người chiến sỹ và nhạc sỹ tài hoa .

Chúng Tôi Mong Có Góp Ý Kiến Thêm Từ Quý Vị

Please enter your comment!
Please enter your name here